Kariyeriniz için bir planınız var mı, yoksa rüzgar nereye eserse oraya mı?

Kariyeriniz, emek verdiğiniz, hatalarınız ve öğrenimlerinizle dolu size ait olan bir deneyimler zinciri. Bazı kişiler için kariyerleri çok önemli olabilir, bazıları için de geri planda kalabilir. Kariyerinize yön vermek için yeni fırsatlara bakmak, onu yeni deneyimlerle, öğrenimlerle şekillendirmek bilinçli olarak yapıldığında sizi hedefinize ulaştırabilir. Ancak bir headhunter’ın günün birinde sizi araması ve sizin de arayışınız olsa da olmasa da bu görüşmeye gitmeniz gibi bir yolda ilerliyorsanız, kariyerinizin direksiyonunda siz yoksunuz gibi geliyor bana, işinizi biraz da şansa bırakıyorsunuz sanki.

Yani rüzgar nereye eserse oraya doğru yol almaktan bahsediyorum. Konu kariyer gemisi olunca, kontrol etmek o kadar da kolay olmuyor, sağlam bir ters rüzgarda kendinizi gitmek istediğiniz limandan çok uzaklarda bulabilirsiniz.

Kariyerinizin gemisinin idaresi söz konusu olduğunda, büyük resimde bir planı (rotayı) takip etmemek veya detaylarını son ana bırakmak çoğunlukla işlerin istediğiniz gibi gitmemesi şeklinde sonuçlanabilir. Görünüşte iyi bir pozisyona geçmiş olabilirsiniz ancak her şey ilk aylar geçtikten sonra kendisini göstermeye başlar… Kariyeriniz ile ilgili bilinçli yapılmayan bir tercih, tehlikeli bir dönemeçte kariyer aracınızın yoldan çıkmasına neden olabilir.

Şunu kabul etmek gerekir ki, kariyeriniz üst basamaklara çıktıkça, kariyerinizi canlı tutan, sizi motive eden faktörler de farklılaşıyor. Bu ilk başlarda başarılı olmak, her şartta amatör bir ruhla tutku ile çalışmak şeklinde kendisini gösterirken, kariyer basamakları yukarı çıktıkça bu faktörler farklılaşıyor. Bağlı olduğunuz yöneticileri yönetmek, onların iş hayatı değerleri, şirket değerleri ve kültürü, çalışanlarınızın farklılıkları gibi birçok farklı dinamikler giriyor işin içine. Bu durumda kariyer yönetimi de farklılaşıyor olmalı değil mi?

Şuan bulunduğunuz pozisyonda iş ilişkisinde olduğunuz paydaşlarınızı bir düşünün. Onlar bile farklılaşıyor.

Şimdi soruyorum, kariyer yönetimininizi şansa mı bırakıyorsunuz acaba?

Kariyer yolculuğunun mevcut şirketinizin içinde veya dışında olsun “red edemeyeceğim çok cazip bir teklif aldım, iyi bir pozisyon, çok iyi bir paketi var” demekten çok daha farklı bir stratejisi olduğunu düşünüyorum.

İş aramasanızda, yani pasif aday durumunda da olsanız, iş arıyor da olsanız herzaman için hazırlıklı olmak da fayda var. Çünkü hazırlık yapmanız gereken konu, bir sonraki rolünüzün ne olacağına ek olarak, sürdürülebilir başarıyı elde edebilecek misiniz, yeni işinizde sizden beklenen değişimi gerçekleştirebilecek misiniz ile de alakalı. Sadece şirket değiştiriyormuş gibi düşünmeyin, yeni bir iş yeni bir şirket arasanız da, mevcut şirketinizde kalıp, yeni bir pozisyona yelken açmak isteseniz de konu aynı konu, “kariyer yönetimi”. Şirketler kendi çalışanları için bunu yapıyor ama artık şu bir gerçek ki bunu ciddi ciddi yapan şirketlerde de kariyer dediğimiz arabanın sürücü koltuğunda siz oturmadıkça o arabanın sizin istediğiniz istikamette ve hızda gitmeyeceği bir gerçek. Bu işe önem vermeyen şirketlerden birinde çalışıyorsanız da, bu durumda direksiyon tamamen size kalmış durumda. Durum bu olunca, her iki senaryoda da kariyerinizin yönetimi sizin elinizde ve sorumluluğunuzda.

Yeni görev ne olmalı, nerede konumlanmalı, aynı şirket mi?, farklı şirket mi? Benzer pozisyon mu, farklı bir pozisyon mu? Ne olursa olsun, üzerinde zaman verip çalışılması gereken bir durum. Kariyeriniz konusunda vizyonunuz, hedefleriniz ne? ve amacınıza ulaşmak için kaynaklarınızı nasıl kullanacaksınız? Kaynaklarınız neler? Bir kariyer koçundan destek de alabilirsiniz, bu sizi gitmek istediğiniz yere daha hızlı ve emin adımlarla gitmenizi sağlayacaktır.

Ne olursa olsun işin başında doğru bir cv’ye sahip olmak geliyor. Şirket içinde de olsa dışarıya açık da olsanız, sizden ilk istenen şey kendinizi özet olarak anlatmanız, bu da ilk etapta cv ile oluyor. Ben çok iyi bir kariyerin kötü bir cv anlatımı ile nasıl standart hale geldiğini çok gördüm. Yönetim seviyesinde çalışıyorsanız bu daha da kritik hale geliyor. Kariyerinizin özellikle LinkedIn gibi göz önünde olan bir mecrada mercek altında olduğunu unutmayın. Profesyonel bir profil ve cv, kariyerinizin hak ettiği bir araç ve olmazsa olmaz.

Artık kariyer hedefi konusu eskiden olduğu gibi 5 sene sonra nerede olmayı planlıyorsunuz sorusuna maruz kalan bir konu değil. Bu sorunun sorulduğu bir mülakatta iseniz, görüşmelere devam edip etmemeyi iki kere daha düşünün derim. Yönetici seviyesinde iseniz artık yaratacağınız katma değere, değişimi nasıl yaratacağınıza, ekibinizi nasıl başarıya götüreceğinize odaklanmak gerekiyor. Artık bir uzman veya eksper değilsiniz. Bu seviyede yeni görevinizdeki ekip, hatta bağlı olduğunuz lider, şirket içi ve dışı tüm paydaşlarınız, yani bunların tamamının oluşturduğu ekosistem ve kültür sizin başarınızı belirleyecek. Size sorulacak olan sorular da liderlik performansınız ve potansiyelinize yönelik olacaktır. Karşınıza çıkacak problemlerin çözümü ve hedeflerinize ulaşmanız ancak ve ancak bir ekibi iyi şekilde motive edip harekete geçirmekle mümkün. Artık bireysel hedefler olmayacaktır. Kariyerinizi bu alana yani liderlik, yöneticilik rollerine yöneltmek plansız programsız olmayacak kadar önemli bir mesele bence. Size sorulan “en çok gurur duyduğunuz başarınız nedir?” sorusunu cevaplarken, liderlik becerilerinizi nasıl ve hangi şartlarda kullandığınızı irdeleyerek cevap vermeniz bekleniyor mesela. Tüm bu konular sizin kendinizi ne kadar tanıdığınız, kariyerinizi ne kadar bilinçli yönlendirdiğiniz ile direk alakalı.

Çok başarılı bir kariyeriniz olabilir ama bunu oluştururken sizi motive eden, harekete geçiren faktörleri, değerlerinizi, başarılarınızı ve başarısızlıklarınızı iyi irdelemezseniz, gideceğiniz bir sonraki görev mevcut şirketinizde olsun veya olmasın, sizi istemediğiniz bir sonuca götürebilir, hem de beklemediğiniz şekilde hızlı.

Kendinizi tanıma, kariyerinizi irdeleme konusu zaman alacaktır ama başarılı kariyerinizin daha da başarılı olması için olmazsa olmaz bir yatırım.

Kariyer değişiminin nezaman karşınıza çıkacağını bilemezsiniz. Aslında mevcut şirketlerimizde bile sık sık karşılaşıyoruz ama belki de gözlerimiz kapalı olduğu için göremiyor olabiliriz. Organizasyonel değişimler. Günümüzde artık 6 ayda bir bile olabilecek şekilde yani yoğun ve hızlı. Her bir değişim, farkı rollere geçmek yeni beceriler kazanmak için bir fırsat aslında. Varmak istediğiniz kariyer hedefine göre, kazanmanız gereken yeni becerilerin ne olacağını düşünmek, planlamak ve hayata geçirmek için günümüzde birçok fırsat karşımıza çıkabiliyor. Yeterki bakmasını, görmesini ve harekete geçmesini bilelim.

Yeni yılda herkesin bir kariyer hedefi, ve o hedefe ulaşmasını sağlayacak etkili bir aksiyon planının olmasını diliyorum. Eğer desteğe ihtiyacınız olursa bu konuda danışmanlık ve koçluk yaptığımı da hatırlatmak isterim.

Herkese verimli bir yeni yıl dilerim

Burak Akalin